Zoals vermeld of zoals vermeldt: de correcte vorm is "zoals vermeld", zonder t. Vermeld is in deze combinatie een voltooid deelwoord; het is de verkorte versie van "zoals is vermeld" of "zoals eerder werd vermeld". Een voltooid deelwoord krijgt nooit een extra t, ook niet als de stam al op een d eindigt. De vorm met dt, vermeldt, bestaat alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd: "het bord vermeldt de prijzen", "u vermeldt uw naam bovenaan". Na "zoals" volgt in vrijwel alle zinnen een deelwoord en geen persoonsvorm, dus "zoals vermeldt" is in de praktijk altijd fout. Twijfel je, vervang dan vermelden door "noemen": je schrijft "zoals genoemd" en niet "zoals noemt", dus het moet "zoals vermeld" zijn.
Waarom staat er na zoals een voltooid deelwoord?
De uitdrukking "zoals vermeld" is een ingekorte bijzin. De volledige versie luidt "zoals (hierboven) is vermeld" of "zoals (in onze brief) werd vermeld". In die volledige zin zijn "is" en "werd" de persoonsvormen, en vermeld is het voltooid deelwoord. In zakelijke taal laten we het hulpwerkwoord vaak weg omdat het de zin korter en vlotter maakt, maar het deelwoord blijft gewoon staan en houdt zijn spelling.
Je herkent de constructie aan vergelijkbare uitdrukkingen: zoals besproken, zoals afgesproken, zoals gevraagd, zoals aangegeven, zoals toegezegd. In al die gevallen staat er een voltooid deelwoord, en bij geen van die werkwoorden zou iemand een t toevoegen. Vermeld is geen uitzondering op die regel, alleen klinkt het verschil tussen vermeld en vermeldt niet, waardoor de twijfel ontstaat.
Hoe vorm je het voltooid deelwoord van vermelden?
Vermelden is een regelmatig werkwoord met de stam "vermeld". Het voltooid deelwoord krijgt geen voorvoegsel ge-, omdat werkwoorden die beginnen met ver-, be-, ont-, her- of ge- dat nooit krijgen. De uitgang is -d, omdat de stam op een d eindigt. Volgens de regel van 't kofschip zou een stam die op t, k, f, s, ch of p eindigt een -t krijgen; een d hoort daar niet bij, dus het blijft bij -d. Dat levert vermeld op: "ik heb het vermeld", "het is vermeld", "zoals vermeld".
Omdat de stam zelf al op een d eindigt, komt er geen tweede d bij. Je schrijft dus nooit "vermeldd", net zoals je "geantwoord" en niet "geantwoordd" schrijft.
Wanneer is vermeldt wel correct?
Vermeldt is de persoonsvorm van de tegenwoordige tijd bij hij, zij, het, men, u en bij jij als dat vóór het werkwoord staat. Het is stam plus t: vermeld + t = vermeldt. Een paar correcte zinnen:
- De factuur vermeldt het bedrag inclusief btw.
- Zij vermeldt in haar mail dat de vergadering is verzet.
- U vermeldt bij uw aanvraag ook uw klantnummer.
- Jij vermeldt nooit de bron van je cijfers.
Staat jij achter het werkwoord, dan valt de t weg: "vermeld jij de bron?". En bij ik is het altijd "ik vermeld". In geen van deze zinnen komt "zoals" voor, en dat is precies het punt: de persoonsvorm en de uitdrukking "zoals vermeld" komen zelden in dezelfde positie terecht.
Welke trucjes helpen bij het kiezen?
Drie controles die je in een paar seconden kunt doen:
- Vervang door een ander werkwoord: "zoals genoemd" (goed) tegenover "zoals noemt" (fout). Dus: zoals vermeld.
- Zet er een hulpwerkwoord voor: "zoals is vermeld" klinkt logisch, dus het deelwoord is juist.
- Zoek het onderwerp: is er een hij, zij, het of u dat het werkwoord uitvoert? Dan persoonsvorm, dus vermeldt. Geen onderwerp direct ervoor? Dan deelwoord, dus vermeld.
Met het eerste trucje kom je het verst, omdat je bij werkwoorden als noemen, zeggen of bespreken het verschil tussen deelwoord en persoonsvorm wél hoort. Zo maak je de onhoorbare keuze tussen d en dt opeens hoorbaar.
Hoe gebruik je "zoals vermeld" netjes in een zakelijke mail?
De uitdrukking is handig om terug te verwijzen naar iets wat al eerder is gezegd, zonder het helemaal te herhalen. Zet er bij voorkeur bij waar je naar verwijst: "zoals vermeld in onze offerte van vorige week" of "zoals telefonisch vermeld". Zo weet de lezer meteen waar hij het terug kan vinden. Vermijd het om de uitdrukking meerdere keren in één mail te gebruiken; wissel af met "zoals besproken", "zoals aangegeven" of "zoals eerder genoemd". En gebruik de uitdrukking niet als iets helemaal niet eerder is vermeld, want dan komt het over alsof je de lezer iets verwijt wat hij niet kon weten.
Let ook op de komma. Staat "zoals vermeld" aan het begin van de zin, dan volgt er meestal een komma: "Zoals vermeld, sturen wij u de stukken volgende week toe." Staat het midden in de zin, dan plaats je het tussen komma's: "De levering vindt, zoals vermeld, in oktober plaats." Dat maakt de zin rustiger om te lezen.
Welke vergelijkbare twijfelgevallen bestaan er?
Dezelfde kwestie speelt bij alle werkwoorden met een stam op -d. Denk aan "zoals gemeld" (niet gemeldt), "zoals beantwoord" (niet beantwoordt), "zoals bedoeld" (niet bedoeldt) en "zoals vermoed" (niet vermoedt). Steeds geldt: na "zoals" komt het deelwoord zonder extra t, en de dt-vorm gebruik je alleen als persoonsvorm in een zin met een onderwerp. Ook bij "wordt" en "word" speelt dezelfde logica, al gaat het daar om een persoonsvorm en niet om een deelwoord.
De officiële spelling van vermelden en alle andere werkwoorden vind je in de Woordenlijst Nederlandse Taal op woordenlijst.org. Voor uitleg over de werkwoordspelling en de regel van 't kofschip kun je terecht bij Taaladvies van de Taalunie en bij Onze Taal, dat ook een handige lijst van vaak gemaakte dt-fouten heeft. Een overzicht van alle regels staat op Wikipedia, en wie wil oefenen kan dagelijks terecht bij Beter Spellen. Zo wordt "zoals vermeld" na een paar keer vanzelf een automatisme.